Kilka słów o Chmielniku

poniedziałek, 30 listopada 2009 07:30

Spis treści
Kilka słów o Chmielniku
Historia
Zabytki
Wszystkie strony

Chmielnik – miasto w powiecie kieleckim, w województwie świętokrzyskim, położone na skrzyżowaniu tras Kielce – Tarnów i Staszów Jędrzejów, nad rzeką Wschodnią (prawy dopływ Czarnej Staszowskiej), na pograniczu Niecki Połanieckiej i Pogórza Szydłowskiego. Jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Chmielnik. Ośrodek handlowo-usługowy. Przemysł materiałów budowlanych i spożywczy. Stacja kolejowa. Zachowany szesnastowieczny układ urbanistyczny, wytyczony przez czworoboczny rynek i sieć prostopadłych ulic. –

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego.

Według danych z 31 grudnia 2004, miasto miało 4005 mieszkańców.
Historia

Historia

Pierwsze wzmianki pochodzą z 1241 r., kiedy to miała miejsce bitwa pod Chmielnikiem z wojskami mongolskimi. Przy trasie na Szydłów znajduje się pamiątkowy obelisk. Początkowo osada będąca własnością książęcą (kasztelania sandomierska), w XIII w. stała się własnością Odrowążów.

Najstarszym zabytkiem Chmielnika jest Kościół św. Trójcy z cmentarzem przykościelnym założonym ok. 1356 r. Obecnie oglądać można jedynie prezbiterium (początki XIV w.) kościoła zniszczonego w okresie reformacji.

W czasach najazdów tatarskich Chmielnik był własnością Oleśnickich. Ich staraniom Chmielnik zawdzięcza prawa miejskie nadane przez króla Zygmunta Augusta w 1551 r.

Nowe miasto Chmielnik usytuowano na wschód od istniejącej wsi o tej samej nazwie (obecnie Przededworze). W 1580 r. król Stefan Batory nadał przywilej organizowania kolejnych jarmarków. W pierwszych latach XVII w. Chmielnik przechodzi na własność Gołuchowskich. W czasach reformacji ośrodek arian i miejscem synodów kalwińskich. Wybudowany w latach 1634-1636 nowy zbór został spalony w okresie potopu szwedzkiego. Zbór istniał do 1689 r.). XVII w. sięga historia społeczności żydowskiej Chmielnika, w którym na podstawie przywileju wydanego przez Krzysztofa Gołuchowskiego, zaczęli osiedlać się Żydzi sefardyjscy wygnani z Hiszpanii. Synagoga została wzniesiona w 1638 r. Zajęcie przez Żydów opuszczonych domów i sklepów wygnanych chmielnickich arian (1658 r.) przyczyniło się do dalszego rozwoju ekonomicznego gminy żydowskiej.

Chmielnik był również miastem królewskim (wg ks. Jana Wiśniewskiego z 1774 r.) miasto zostało przekazane w darze od Rzeczypospolitej Stanisławowi Augustowi. Król ofiarował je wkrótce księciu Józefowi Poniatowskiemu (bratanek króla, znany z zamiłowania do kart), który w potrzebie finansowej sprzedał Chmielnik wojewodzie inowrocławskiemu – Andrzejowi Moszczyńskiemu. Nowy właściciel dokończył rozpoczętą przez Jerzego Ożarowskiego w 1730 r. trwającą 50 lat budowę nowego kościoła. W 1787 r. właścicielami Chmielnika zostali Chłapowscy.

Po III rozbiorze Polski (1795 r.) miasto należało do Austrii (prowincja Nowa Galicja). W latach 1809-1815 w Księstwie Warszawskim, następnie w Królestwie Polskim.

W 1829 r. ostatni z Chłapowskich – Dezydery sprzedał Chmielnik Kazimierzowi Tańskiemu (własnością tej rodziny dobra chmielnickie pozostawały do 1945 r.).

W latach 1955–1962 miasto było siedzibą powiatu chmielnickiego.
Zabytki

Zabytki

Kościół św. Trójcy z początku XVI w. (cmentarz przykościelny z ok. 1356 r.)
Kościół parafialny pw. Niepokalanego poczęcia Najświętszej Marii Panny 1783 r. ukończony w
Rynek o układzie architektonicznym z XIX w.

Joomla SEF URLs by Artio